Heeft drijvend bouwen een toekomst?

Voorne aan Zee - De Zuid-Hollandse Delta is volop in beweging. Het is nu een prachtig gebied. Maar hoe ziet onze regio eruit in het jaar 2100? Vijftien studenten van de universiteiten van Leiden, Delft, Rotterdam en de Academie van Bouwkunst in Amsterdam bogen zich het afgelopen jaar over deze vraag. Dat leverde interessante, verrassende en prikkelende inzichten op.

Tijdens het onderzoek, waarin gesproken is met experts, kwamen opvallende ideeën bovendrijven:
· Voedsel en natuur in balans: De regio Rotterdam kan volledig zelfvoorzienend worden door verticale landbouwtorens.
· Drijvend bouwen: Door slim buitendijks en drijvend te bouwen, lossen we niet alleen de vraag naar woningen op.
· Schoon water als exportproduct: De regio kan in de toekomst zélf schoon en zoet water produceren om de zeekleigebieden te bewateren.
In dit artikel zoomen we in op drijvend bouwen, door woningen op het water te bouwen maken we efficiënt gebruik van stedelijke ruimte en passen we ons (deels) aan op de gevolgen van klimaatverandering. Is drijvend bouwen mogelijk een oplossing voor Voorne aan Zee?

“Drijvende woningen kunnen in de Zuid-Hollandse Delta een klimaatbestendige oplossing zijn voor het woningtekort,” constateert Eppe Zandt. Eppe rondt met dit onderzoek zijn MSc Metropolitan Analysis, Design and Engineering af. “Er ligt veel druk op binnenstedelijke ruimte door vele behoeftes zoals meer groen, betere verbindingen, ruimte voor recreatie en ga zo maar door. Tegelijkertijd is er grote vraag naar nieuwe woningen. Er zijn plannen om in buitendijkse stedelijke gebieden veel nieuwe woningen te bouwen. Deze gebieden worden niet beschermd door een dijk waardoor ze mogelijk diep kunnen overstromen. Door hier klimaatbestendig te bouwen zorgen we niet alleen voor een veiligere omgeving, maar besparen we op de lange termijn tot 2100 ook veel kosten. Drijvende woningen kunnen in de Zuid-Hollandse Delta een mooie toevoeging zijn in oude havenbekkens, of bijvoorbeeld het kanaal door Voorne, waarbij woningen worden toegevoegd zonder dat dit schaarse ruimte op land inneemt.”

Mensen staren zichzelf nu vaak blind op de kosten van drijvend bouwen en drijvende woningen worden als roerend goed gerekend, wat opschaling moeilijk maakt. Het veranderen van de juridische status zou het mogelijk maken drijvend wonen op te schalen tot aaneengesloten wijken in plaats van losse drijvende huizen, wat de kosten zou drukken. Drijvend bouwen voorkomt ook schade veroorzaakt door bodemdaling en beperkt de mogelijke gevolgen van overstromingen.

Eppe over risico’s van bouwen op water. “Ik toon aan dat het risico van klimaatverandering verminderd wordt door drijvende woningen te bouwen, bepaalde risico’s verdwijnen niet zomaar. Water heeft nauwelijks een verkoelend effect op de omgeving, waardoor het op drijvende constructies zomers op dagen met weinig wind flink heet kan worden zonder bomen of pergola’s. Technisch is er veel mogelijk, maar de baten en risico’s van zo’n drijvende wijk waren hiervoor op lange termijn nog grotendeels onbekend. In mijn onderzoek heb ik die voor een woningbouwproject in kaart gebracht.” Eppe denkt zeker niet dat drijvende woningen woonruimte op land gaan vervangen, maar drijvend bouwen is wel een manier om op risicovolle locaties relatief veilige woonruimte toe te voegen in de delta.