Samen onze vrijheid groot maken

Een jaar geleden vierde ik voor het eerst Bevrijdingsdag in Voorne aan Zee. En het was meteen een heel bijzondere editie. Onder de stralende zon heropenden we de Biberbunker. Ik mocht in een Willy’s Jeep uit 1944 samen met tientallen veteranen onderdeel zijn van de herdenkingsrit over Voorne-Putten met een enorme karavaan historische legervoertuigen. Er waren historische voertuigen, stilte, muziek en vuur. Na de Dodenherdenking klonk het bevrijdingsconcert. Later liep ik in Wageningen met het bevrijdingsvuur. Ik voelde hoe bijzonder vrijheid is. Tachtig jaar vrijheid was een mijlpaal. In West-Europa kende de geschiedenis nog nooit zo’n lange periode van vrede. Dat is iets om te koesteren. Toch staat vrijheid onder druk. In Europa, en ver daarbuiten. De oorlog in Oekraïne gaat door. In het Midden-Oosten is vrede ver weg. China voert de druk op Taiwan op. Vrijheid, democratie en de rechtsstaat verliezen aan aantrekkingskracht, ook binnen democratieën. In Nederland staat een deel van de bevolking soms open voor meer autocratisch bestuur.

Vrijheid wordt makkelijk onderschat, terwijl die juist blijvende aandacht vraagt. Vrijheid wordt groot door mensenwerk. Door moedige keuzes. Door persoonlijke daden die verschil maken. Denk aan Frans en Mies Braal. Zij boden in hun huis in Oostvoorne onderdak aan onderduikers. Met groot risico voor zichzelf. Hun keuze gaf anderen een kans op leven. Denk aan de Duitse bondskanselier Adenauer en de Franse president De Gaulle. Zij kozen na oorlog en wantrouwen voor contact. Hun persoonlijke relatie hielp Europa verder. Zonder die stap was verzoening moeilijker geweest. Denk aan Mahsa Amini uit Iran. Zij werd een symbool van verzet. Haar daad gaf miljoenen vrouwen nieuwe moed. Eén persoon kan dus veel losmaken. Niet alleen grote woorden tellen, ook kleine, moedige keuzes tellen mee. Ze houden onze democratie sterk en maken ruimte voor vertrouwen en respect. Laten wij daarom waakzaam blijven. En ons laten inspireren door dappere mensen die met persoonlijke keuzes grote betekenis hadden voor de vrijheid van anderen en ons allemaal. Laten we samen onze vrijheid weer groot maken.

Zodat we de euforie van vrijheid uit 1945 niet alleen uit de boeken kennen, maar elk jaar vieren alsof het de eerste keer is.